Fjöruverðlaunin 2026 afhent í Höfða

Fjöruverðlaunin, bókmenntaverðlaun kvenna og kvára, voru afhent við hátíðlega athöfn í Höfða 5. mars 2026. Verðlaunin hlutu:

Í flokki fagurbókmennta:  Hvalbak eftir Maó Alheimsdóttur

Í flokki fræðibóka og rita almenns eðlis: Drífa Viðar í ritstjórn Kristínar Guðrúnar Jónsdóttur, Elísabetar Gunnarsdóttur og Auðar Aðalsteinsdóttur

Í flokki barna- og unglingabókmennta: Silfurgengið eftir Brynhildi Þórarinsdóttur
 

Þetta í tuttugusta sinn sem Fjöruverðlaunin eru veitt og í ellefta sinn síðan borgarstjóri Reykjavíkur, bókmenntaborgar UNESCO, gerðist verndari verðlaunanna og bauð Heiða Björg Hilmisdóttir gesti velkomna.

Verðlaunahafar fengu verðlaunagripi gerða af listakonunni Koggu.

Rökstuðningur dómnefnda:

Hvalbak eftir Maó Alheimsdóttur

Hvalbak eftir Maó Alheimsdóttur er ljóðrænn óður til lands og tungu. Ljóðin hverfast um tengsl ljóðmælanda við náttúruna og þá einkum jökulinn sem býr í senn yfir fegurð og hrikaleika. Dregnar eru upp áhrifaríkar myndir af síbreytilegu landslagi þar sem jökullinn þarf sífellt að hopa og eftir sitja sorfnar klappir, hvalbök. Þá einkennir óvænt orðanotkun ljóðin þar sem fræðilegum íðorðum er fléttað saman við ljóðræna orðkynngi á afar ferskan hátt. Þetta er listilega gert.

Drífa Viðar í ritstjórn Kristínar Guðrúnar Jónsdóttur, Elísabetar Gunnarsdóttur og Auðar Aðalsteinsdóttur

Heimurinn er stór starfandi heili. Við erum höndin í þessum heila og vinnum það sem heilinn sýnir okkur“ skrifaði listakonan fjölhæfa, Drífa Viðar um mennskuna og skáldskapinn í bréfi frá París 1947. Saga Drífu og verk hennar á sviðum myndlistar og skáldskapar, heimspeki og samfélagsbaráttu eru loks aðgengileg í einstaklega fallegu og vönduðu verki. Bókin er rík af heimildum, bréfaskriftum og samtímarýni sem veitir innsýn í það samfélag sem Drífa Viðar tók þátt í að móta og það erindi sem verk hennar eiga enn í dag.

Silfurgengið eftir Brynhildi Þórarinsdóttur

Því fylgir ólga að vera fimmtán ára og í Silfurgenginu dregur Brynhildur Þórarinsdóttir upp hjartnæma mynd af táningnum Sirrylei. Hún tekst á við stóru málin í lífinu: partýhald, stráka- og vinkvennamál ásamt því að leggjast yfir ættfræði með nördunum. Kveikjan að því er nælan sem amma gaf henni í afmælisgjöf og segir sögu þriggja kynslóða Sigríða. Silfurgengið er einlæg og spennandi saga sem sýnir lesandanum það sem hefur breyst og það sem er alltaf eins.

Í dómnefndum sátu:

Fagurbókmenntir:

Jóna Guðbjörg Torfadóttir, framhaldsskólakennari

Sigrún Birna Björnsdóttir, framhaldsskólakennari

Unnur Steina Knarran Karls, bókmenntafræðingur
 

Fræðibækur og rit almenns eðlis:

Brynja Helgu Baldursdóttir, íslenskufræðingur

Hulda Steingrímsdóttir, umhverfisfræðingur

Sólveig Ásta Sigurðardóttir, nýdoktor í bókmenntafræði
 

Barna- og unglingabókmenntir:

Helga Birgisdóttir, lektor í íslensku

Júlía Margrét Sveinsdóttir, bókmenntafræðingur

Sunna Skúladóttir, íslenskufræðingur

Mynd fengin af heimasíðu Fjöruverðlaunanna.