BORGARBÓKASAFNIÐ
Rætt var við Sólveigu Ástu Sigurðardóttur - stundakennari við íslensku- og menningardeild við Háskóla Íslands um bókasafnsverkefnið Kærleiksorðræða og aðkomu hennar að því.
Kærleiksorðræða er verkefni sem leggur áherslu á upplifun, tilfinningalæsi og eignarhald á tungumálinu. Öll þau sem koma að verkefninu eru hvött til að búa til ný íslensk orð. Eins og titill verkefnisins ber með sér er lögð áhersla á leik að orðum. Öllum nýju orðunum er safnað saman í nýstárlega orðabók sem er geymd á Borgarbókasafninu. Auk þess sköpum við vettvang til að ræða það sem er okkur kært – upplifun okkar af samskiptum.
Hvað vakti áhuga þinn á verkefninu og varð til þess að þú vildir taka þátt?
Ég frétti af verkefninu í gegnum Dögg Sigmarsdóttur og Martyna Karolina Daniel sem buðu mér að taka þátt með því að búa til mitt eigið orð. Mér fannst hugmyndin svo stórkostleg og auðmýkjandi fyrir mig því ég hafði aldrei skapað á þennan hátt áður. Ég sagði strax já og síðan tóku við nokkrar vikur af því að hugsa fram og til baka hvaða orð mig langaði að búa til. Ég ákvað að búa til orð sem ég gæti sjálf notað, svo að já það er ákveðin sjálfsævisaga í mínu orði.
Telurðu að verkefnið geti bæði styrkt íslenskuna og gert tungumálasamfélagið opnara? Hvernig þá?
Mér þykir eitt það öflugasta við verkefnið er hvernig það vekur okkur öll til umhugsunar um að tungumálið er lifandi og að við séum öll þátttakendur í því. Það er ekkert mikilvægara en að skapa jákvæð tengsl á milli okkar og tungumálsins og orðabók kærleiksorðræðu gengur út á að skapa tengsl við nýjar upplifanir og jafnvel ný tengsl við tungumálið. Því fleiri sem taka þátt í tungumálinu því betra.
Hvers vegna telurðu verkefni á borð við Kærleiksorðræðu mikilvæg?
Tungumál eru stórmerkileg kerfi sem byggja á allskonar skynjunum, tengingum, hugmyndum og upplifunum. Þrátt fyrir að þau hafi verið rannsökuð í þaula þá er svo margt ennþá sem við vitum ekki og það er svo fallegt. Hinsvegar, í opinberri umræðu á Íslandi er stundum talað um íslensku eins og hún sé fyrst og fremst próf í hver er besti Íslendingurinn. Þetta er hættuleg og takmarkandi lýsing á tungumálinu og hún hefur mjög alvarleg áhrif á samfélagið okkar. Orðabók kærleiksorðræðu er verkefni sem fagnar því hve ótrúleg tungumál eru og íslenskan einnig.
Af hverju þurfum við ný orð?
Af því að heimurinn er sífellt að þróast, teygjast og breytast og með nýjum orðum náum við að spegla okkur gagnvart þeim raunveruleika. Síðan kallar nýyrðasmíð á að við skoðum hvaða orð eru nú þegar til, það eru fjölmörg orð í íslensku sem ég hef aldrei heyrt um og verkefnið var hvatning til að kynna mér betur alla þá flóru. Ég setti mér það markmið að bæta við nýjum orðum í hverri viku í orðaforðann en hef ekki alveg staðið mig nógu vel. Vonandi gengur það betur í sumar.
Hvaða gildi sérðu í því að Borgarbókasafnið taki frumkvæði að verkefnum eins og Kærleiksorðræðu?
Borgarbókasafnið er ein af mikilvægustu stofnunum samfélagsins þar sem það sinnir af alúð mörgum samfélagslegum verkefnum eins og að skapa aðgengileg rými, stuðla að upplýsingaaðgengi og margt, margt fleira. Það er sérstaklega dýrmætt að stofnun með jafn góð tengsl við ýmsa hópa samfélagsins taki af skarið með verkefni eins og Kærleiksorðræðuverkefnið. Þá má auðvitað nefna líka hve mikil lestrarhvatning er fólgin í verkefninu.
Sérðu fyrir þér að hugmyndafræði Kærleiksorðræðu eigi erindi víðar en innan bókasafna? Kannski í þínu eigin starfi?
Sannarlega! Ég hef nú þegar innleitt Kærleiksorðræðuverkefnið í þau námskeið sem ég kenni í íslensku og vona að fleiri kennarar muni gera slíkt hið sama.